Instrukcje technologiczne spawania

Kreator WPS zbudowany według ISO 15609-1

Wypełnij każde pole, którego wymaga ISO 15609-1:2019, powiąż WPS z protokołem WPQR i wydrukuj dwujęzyczny PDF, który przeczyta i spawacz na hali, i inspektor klienta. Tworzy to praktykujący inżynier spawalnik.

  • 7 dni za darmo
  • Bez karty
  • Wszystkie moduły w trialu
/wps-builder
Kreator WPS w WeldStack — formularz instrukcji technologicznej spawania w układzie ISO 15609-1

Czym jest WPS, a czym nie jest

WPS, czyli instrukcja technologiczna spawania, to dokument, który mówi spawaczowi, jak wykonać konkretne złącze: jakim procesem, jakim spoiwem, jakim prądem, z jakim podgrzewaniem wstępnym. ISO 15609-1 nie mówi, jak spawać. Mówi, co musi zostać zapisane, bo to są zmienne, które zmieniają jakość gotowego złącza.

pWPS, czyli wstępna instrukcja technologiczna spawania, to ten sam dokument przed kwalifikowaniem. Na jego podstawie spawa się próbkę, bada ją, a wynik trafia do protokołu kwalifikowania technologii spawania (WPQR) wg ISO 15614 albo do PQR wg ASME IX. Dopiero wtedy zakwalifikowany WPS powołuje się na ten protokół. Zasady ogólne tej drogi są w ISO 15607, nie w 15609-1.

Seria ISO 15609 ma po jednej części na rodzinę procesów. Część 1 dotyczy spawania łukowego — MMA, MIG/MAG, TIG, SAW i plazmy — i to o niej jest ta strona. Pozostałe części opisują ten sam rodzaj dokumentu dla innych procesów:

Części serii ISO 15609
CzęśćRodzina procesów
ISO 15609-1Spawanie łukowe — MMA, MIG/MAG, TIG, SAW, plazma (ta strona)
ISO 15609-2Spawanie gazowe (acetylenowo-tlenowe)
ISO 15609-3Spawanie wiązką elektronów
ISO 15609-4Spawanie laserowe
ISO 15609-5Zgrzewanie rezystancyjne — punktowe, liniowe i garbowe
ISO 15609-6Spawanie hybrydowe laser–łuk

Jak robi to WeldStack

Każdy wiersz tabeli wymagań poniżej ma swoje miejsce w kreatorze. Tak wygląda formularz, zanim stanie się plikiem PDF.

/wps-builder
Kreator WPS i Projektant Złączy · EN ISO 15609 — 1Kreator WPS i Projektant Złączy · EN ISO 15609 — 2Kreator WPS i Projektant Złączy · EN ISO 15609 — 3Kreator WPS i Projektant Złączy · EN ISO 15609 — 4Kreator WPS i Projektant Złączy · EN ISO 15609 — 5Kreator WPS i Projektant Złączy · EN ISO 15609 — 6
Kreator WPS i Projektant Złączy · EN ISO 15609

Formularz w układzie normy

Kreator WPS jest podzielony na te same bloki, których wymaga norma: identyfikacja i powołanie na WPQR, materiał rodzimy i wymiary, szkice złącza, tabela parametrów ściegów, obróbka cieplna, materiały dodatkowe i gaz, podpisy.

Grupy materiałowe, nie zgadywanie

Materiał rodzimy ma zapisane oznaczenie, normę odniesienia oraz grupę i podgrupę wg ISO/TR 15608, więc jedna procedura może objąć grupę materiałów tak, jak dopuszcza to punkt 4.3.1.

Parametry ścieg po ściegu

Każdy ścieg ma proces, spoiwo i jego wymiar, prąd, napięcie, rodzaj prądu i biegunowość, prędkość spawania, prędkość podawania drutu oraz energię liniową — całe punkty 4.4.9, 4.4.10 i 4.4.17 w jednej tabeli.

Szkice, które rysujesz, a nie skanujesz

Postać złącza i kolejność ściegów pochodzą z wbudowanego designera złączy razem z wymiarami, więc punkt 4.4.2 jest rysunkiem w dokumencie, a nie kserówką doczepioną na końcu.

PDF dwujęzyczny

Dokument drukuje się z językiem głównym i opcjonalnym drugim pod spodem — polskim, angielskim albo niemieckim. Jeden WPS, który przeczyta i hala, i inspektor klienta.

Wersjonowanie i status

Dokumenty przechodzą od szkicu przez opublikowany do zarchiwizowanego i mają numer wersji rosnący przy każdej publikacji, więc instrukcję trzymaną przez spawacza da się powiązać z konkretnym wydaniem.

Reszta dokumentacji

Protokoły WPQR, uprawnienia spawaczy wg ISO 9606 z ostrzeganiem o wygasających certyfikatach, urządzenia, materiały i inspekcje są w tym samym systemie, więc powołanie w WPS wskazuje na coś realnego, a nie na katalog na czyimś pulpicie.

Zobacz ten formularz z własną procedurą w środku

7 dni triala ze wszystkimi modułami, bez karty. Pierwszy WPS drukujesz jako dwujęzyczny PDF.

Wypróbuj 7 dni za darmo

Czego ISO 15609-1:2019 wymaga w WPS

Zawartość techniczną określa rozdział 4 normy. Poniżej pogrupowany tak, jak się go realnie wypełnia, a nie w kolejności numeracji. Wszędzie tam, gdzie ma to znaczenie, podaje się zakresy i tolerancje — WPS obejmuje przedział warunków, a nie jeden punkt pracy. Dla części zastosowań listę można rozszerzyć albo skrócić.

To jest streszczenie dla orientacji. Wiążący jest tekst normy — ISO 15609-1:2019, do kupienia w ISO.

Zawartość wymagana w każdej instrukcji technologicznej spawania
GrupaCo musi znaleźć się w WPSPunktW WeldStack
IdentyfikacjaWytwórca, oznaczenie WPS oraz powołanie na WPQR lub inny dokument kwalifikujący4.2Numer WPS, wytwórca i numer WPQR w nagłówku dokumentu
Materiał rodzimyOznaczenie materiału i jego norma odniesienia; numer grupy materiałowej (ISO/TR 20172, 20173 lub 20174 — albo ISO/TR 15608, jeśli materiał nie jest tam przypisany). Jeden WPS może obejmować całą grupę4.3.1Materiał rodzimy z grupą i podgrupą wg ISO/TR 15608
WymiaryZakres grubości materiału; zakres średnicy zewnętrznej dla rur4.3.2Pola zakresu grubości i średnicy zewnętrznej
ProcesProces spawania oznaczony wg ISO 40634.4.1Pole metody spawania z numerem wg ISO 4063
PozycjePozycje spawania wg ISO 69474.4.3Pole pozycji spawania (ISO 6947)
Postać złączaSzkic złącza z wymiarami albo powołanie na dokument, który je podaje; kolejność ściegów na szkicu, jeśli ma znaczenie dla właściwości złącza4.4.2Rysunki postaci złącza i kolejności spawania z Projektanta złączy
Przygotowanie złączaStan powierzchni, czyszczenie i odtłuszczanie wraz z metodą; oprzyrządowanie, uchwyty i sczepianie4.4.4Pole metody przygotowania i czyszczenia
PodkładkaRodzaj — materiałowa, gazowa albo z topnika4.4.7Pola żłobienia grani / podkładki i przepływu gazu formującego
Żłobienie graniMetoda, głębokość i kształt4.4.6Pole żłobienia grani / podkładki
Materiały dodatkoweOznaczenie i wytwórca wraz z nazwą handlową, wymiar oraz sposób postępowania, na przykład suszenie lub przechowywanie w podgrzewanym pojemniku4.4.8Nazwa handlowa, klasyfikacja i wymiar spoiwa; suszenie elektrod
Gaz osłonowyOznaczenie wg ISO 14175, a gdzie ma to zastosowanie — skład, wytwórca i nazwa handlowa4.4.16Pola gazu / topnika i przepływu gazu osłonowego
Parametry elektryczneRodzaj prądu (AC lub DC) i biegunowość; parametry spawania impulsowego, jeśli występuje; zakres prądu; zakres napięcia, jeśli dotyczy; zakres prędkości podawania drutu przy spawaniu zmechanizowanym i automatycznym4.4.9Natężenie, napięcie i biegunowość dla każdego ściegu
Zmechanizowane i automatyczneZakres prędkości spawania oraz zakres prędkości podawania drutu lub taśmy4.4.10Prędkość spawania i prędkość podawania drutu dla każdego ściegu
TechnikaZakosy — maksymalna szerokość ściegu przy spawaniu ręcznym i półautomatycznym; amplituda, częstotliwość i czas zatrzymania przy zmechanizowanym i automatycznym. Kąt uchwytu, elektrody lub drutu, jeśli jest wymagany4.4.5Pole wolnego wylotu elektrody; zakosy i kąty w polu „Inne informacje”
Energia liniowa / energia łukuZakres, wg ISO/TR 184914.4.17Energia liniowa liczona dla każdego ściegu z prądu, napięcia i prędkości
Podgrzewanie wstępneMinimalna temperatura na początku i w trakcie spawania. Jeśli podgrzewanie nie jest wymagane — najniższa dopuszczalna temperatura przedmiotu4.4.11Pole temperatury podgrzewania wstępnego
Temperatura międzyściegowaMaksymalna, a jeśli to konieczne również minimalna4.4.12Pole maksymalnej temperatury międzyściegowej
Utrzymanie podgrzaniaMinimalna temperatura w obszarze spoiny, którą należy utrzymać przy przerwaniu spawania4.4.13Blok „Inne informacje”
Wygrzewanie wodoroweZakres temperatury i minimalny czas wytrzymania4.4.14Blok „Inne informacje”
Obróbka cieplna po spawaniuMinimalny czas i zakres temperatury obróbki cieplnej lub starzenia, albo powołanie na normę, która to określa4.4.15Pole obróbki cieplnej po spawaniu

Wymagania dodatkowe zależne od procesu

Wymagania właściwe dla procesu wg punktu 4.5
Proces (ISO 4063)Co dochodzi
111 — ręczne elektrodą otulonąDługość wytopu elektrody albo prędkość spawania
12 — łukiem krytymPrzy układach wieloelektrodowych: liczba i konfiguracja drutów oraz biegunowość; odległość końcówki prądowej od przedmiotu; oznaczenie, wytwórca i nazwa handlowa topnika; dodatkowy materiał dodatkowy; zakres napięcia łuku
13 — elektrodą topliwą w osłonie gazuNatężenie przepływu gazu osłonowego i średnica dyszy; liczba drutów; dodatkowy materiał dodatkowy; odległość końcówki prądowej od przedmiotu; zakres napięcia łuku; rodzaj przenoszenia metalu w łuku
14 — elektrodą nietopliwą w osłonie gazuŚrednica elektrody wolframowej i jej oznaczenie wg ISO 6848; natężenie przepływu gazu osłonowego i średnica dyszy; dodatkowe materiały dodatkowe
15 — plazmoweParametry gazu plazmowego: skład, średnica dyszy i natężenie przepływu; natężenie przepływu gazu osłonowego i średnica dyszy; typ uchwytu; odległość dyszy od przedmiotu

Dwadzieścia wierszy do zapamiętania — albo jeden formularz, który już je ma

Kreator WPS ma pole na każdą pozycję z tej tabeli, więc nic z rozdziału 4 nie zostaje pominięte.

Wypróbuj kreator WPS za darmo

Co zmieniło wydanie z 2019

Drugie wydanie zastąpiło ISO 15609-1:2004 i wchłonęło sprostowanie z 2005. Zmiany są wąskie, ale warto je znać:

Normy, według których pracuje platforma

Najczęstsze pytania

Czym różni się pWPS od WPS?
pWPS to instrukcja przed kwalifikowaniem — receptura, którą dopiero zamierzasz potwierdzić. Po zespawaniu i zbadaniu próbki wynik trafia do protokołu WPQR, a instrukcja staje się zakwalifikowanym WPS-em powołującym się na ten protokół.
Czym różni się WPQR od PQR?
To to samo w dwóch systemach. Droga ISO kwalifikuje wg ISO 15614 i daje protokół kwalifikowania technologii spawania (WPQR); ASME IX daje PQR. Oba są dowodem, na którym stoi WPS.
Czy ISO 15609-1 obejmuje każdy proces spawania?
Nie. Część 1 dotyczy spawania łukowego. Pozostałe części serii opisują ten sam dokument dla innych procesów: spawania gazowego (część 2), wiązką elektronów (część 3), laserowego (część 4), zgrzewania rezystancyjnego (część 5) i spawania hybrydowego laser–łuk (część 6).
Czy każdy gatunek stali wymaga osobnego WPS?
Niekoniecznie. WPS może obejmować grupę materiałów. Grupy pochodzą z ISO/TR 20172, 20173 lub 20174 w zależności od regionu, w którym materiał jest znormalizowany, a z ISO/TR 15608 tam, gdzie materiał nie jest w tamtych przypisany.
Czy wydanie z 2019 unieważnia WPS-y napisane wg wydania z 2004?
Nie. Nowe instrukcje powinny powstawać według aktualnego dokumentu, ale norma wprost nie unieważnia instrukcji sporządzonych według wcześniejszych norm i wydań.
Czy energia liniowa jest obowiązkowa w WPS?
Norma wymaga podania zakresu energii liniowej albo energii łuku, jeżeli to ona została określona, zgodnie z ISO/TR 18491. To dwie różne wielkości i WPS powinien jasno wskazywać, którą podaje.
Czy do napisania WPS potrzebny jest program?
Nie — WPS może być formularzem. Program zaczyna się opłacać wtedy, gdy procedur jest na tyle dużo, że kontrola wersji, powiązanie z WPQR i powtarzalny wygląd dokumentów zaczynają kosztować realny czas.

Darmowy wzór WPS

Pusta instrukcja technologiczna spawania w układzie, w jakim drukuje ją nasz kreator. Energia liniowa liczy się sama na podstawie numeru procesu, a arkusz jest przygotowany do wydruku na jednej kartce A4. Bez rejestracji i bez podawania adresu e-mail.

Pobierz wzór WPS (XLSX)

Otwiera się w Microsoft Excel, LibreOffice i Arkuszach Google. Same formuły arkusza — bez makr. Plik pobierzesz w języku, na jaki ustawiona jest strona.

Napisz następny WPS według normy, a nie według pustej kartki

WeldStack daje kreator WPS, protokoły WPQR, uprawnienia spawaczy i urządzenia w jednym systemie. 7 dni za darmo, bez karty.